Ας διαφυλάξουμε την ενότητα

Του Γιώργου Κίσσα | @GKissas


«Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός είναι αρχικά ένας πλουραλιστικός πολιτισμός. […] Αυτός ακριβώς βρίσκεται σήμερα σε κίνδυνο και αυτόν οφείλουμε, με κάθε τρόπο, να διαφυλάξουμε.» – Αλμπέρ Καμύ

Η προάσπιση των αρχών του ευρωπαϊκού πολιτισμού υπήρξε πάντα ένα μείζον ζήτημα για την εξέλιξη της ενωμένης Ευρώπης. Τι είναι όμως πραγματικά η Ευρώπη; Πάνω σε ποιες αξίες θεμελιώθηκε; Ποιος είναι ο προορισμός της και ποιος ηγείται της προσπάθειας οικοδόμησης μιας αρχιτεκτονικής για την εμβάθυνση της ενοποιητικής διαδικασίας;

Τα τελευταία πέντε χρόνια, το ξέσπασμα της δημοσιονομικής κρίσης και των πολιτικοκοινωνικών της εκφάνσεων, γέννησε νέους προβληματισμούς για την πορεία που ακολούθησε η ευρωπαϊκή ενοποίηση μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου.

Η απάντηση στους παραπάνω προβληματισμούς θα έπρεπε να περιγράφει τις αιτίες για τις οποίες ένας συνασπισμός κρατών, σε μία εύπορη περιοχή του πλανήτη, δεν μπόρεσε να προβλέψει και αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση, αλλά και να οχυρωθεί με ασπίδα την ανάπτυξη. Μέχρι σήμερα καμία απάντηση δεν είναι ικανοποιητική.

Ο κατακερματισμός της κοινής συνείδησης, που αναπτύχθηκε στους λαούς της Ευρώπης, οδήγησε σε μία σειρά λαϊκών αντιδράσεων απέναντι στη μονεταριστική πολιτική και το πολιτικό αφήγημα του ενωσιακού καθεστώτος. Στην Ελλάδα, οι αντιδρώντες συνασπίστηκαν πίσω από τους βερμπαλισμούς των πανό της ριζοσπαστικής αριστεράς και κατόρθωσαν σε σύντομο χρονικό διάστημα να καταλάβουν την εξουσία, χωρίς βεβαίως να αρθρώσουν πολιτικά επιχειρήματα και να προσφέρουν ρεαλιστικές διεξόδους.

Η νοοτροπία της αντιπολιτευτικής αγανάκτησης ακολούθησε το αφήγημα και της κυβερνώσας αριστεράς. Άνθρωποι που δηλώνουν την πίστη τους στους χειρισμούς και τις επιλογές της κυβέρνησης συνωστίζονται έξω από τη Βουλή και αξιώνουν την ρήξη  με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους «αιμοδιψείς δανειστές» της χώρας.

Χωρίς να προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση η επιχειρηματολογία των θιασωτών της παράνοιας και της ρήξης, η απάντηση που δεν περίμεναν δόθηκε από ανθρώπους διαφορετικής ιδεολογικής και κοινωνικής προέλευσης, που έπαιξαν στο δικό τους γήπεδο με τη φανέλα της Ευρώπης. Για πρώτη φορά, κινητοποιήθηκε μαζικά ένας κόσμος που αντιλαμβάνεται ως αυτονόητη τη σύνδεση της Ελλάδας με την Ένωση, έτοιμος να αντιπαραταχθεί στην πολιτική επιλογή της κομμουνιστογενούς κυβερνητικής παράταξης.

Ωστόσο, η άμεση ένταξη των πολιτών σε στρατόπεδα ευρωπαϊστών ή μη, επιβεβαιώνει τον κανόνα της διαίρεσης, που ακολουθεί την ελληνική κοινωνία. Για ακόμη μία φορά, οι Έλληνες επιλέγουν να διαιρεθούν και να υποδαυλίσουν εμφυλιοπολεμικές καταστάσεις στο βωμό της δικαίωσης της δικής τους πρότασης, καθιστώντας de facto αντιπάλους όσους διαφωνούν μαζί τους.

Η κοινωνική διαίρεση της ελληνικής πραγματικότητας δεν είναι πρωτοφανής. Ακόμη και όταν δεν ήταν ορατή σε όλους, η δράση ομάδων συμφερόντων, πολιτικών ή «εργατικών» κινημάτων, αλλά και μεμονωμένων ανθρώπων, προετοίμαζε το έδαφος για τον σημερινό παραλογισμό. Έπειτα από πέντε χρόνια δημόσιας διαμάχης «μνημονιακών-αντιμνημονιακών», οι σημερινοί ρόλοι αναδεικνύουν τον κρυφό πόθο μιας μειονότητας να αποσύρει την χώρα από τον ευρωπαϊκό πυρήνα.

Το διακύβευμα όμως σήμερα, πέρα από την σταθερή και αυτονόητη πίστη στην ενωμένη Ευρώπη, είναι η διαφύλαξη της ενότητας και της συναίνεσης σε επίπεδο της κοινωνίας των πολιτών. Σε διαφορετική περίπτωση η ρήξη δεν θα έλθει μόνο από τους θιασώτες της, αλλά από την ανωριμότητα του πολιτικού συστήματος να προασπίσει τη δημοκρατία και των πολιτών να αναγνώσουν πολυπλεύρως την ελληνική και ευρωπαϊκή πραγματικότητα.

* Ο Γιώργος Κίσσας είναι φοιτητής Πολιτικής Επιστήμης και επικεφαλής του Planting Democracy.